Oto najczęściej zadawane pytania przez osoby, które chcą zacząć lub niedawno zaczęły grać na harmonijce ustnej.

PYTANIE: Chce grać bluesa na harmonijce, od czego mam zacząć?

BŁ: Proponuję kupić harmonijkę w tonacji C, z 10-cioma otworami, czyli tzw. "bluesową" (diatoniczną, systemu Richtera).

PYTANIE: A jaką harmonijkę najlepiej kupić? 

BŁ: Moim zdaniem na początku nauki powinno się mieć dobry instrument, aby granie jak najszybciej sprawiało przyjemność. Wraz z jakością idzie zwykle cena; za ok 80zł można kupić dobry instrument np. Special 20,   HOHNER, 
Harpmaster firmy SUZUKI czy Blues Session firmy Seydel

PYTANIE: A czy są jakieś tańsze harmonijki?

BŁ: Oczywiście, że są tańsze (modele, to Blues Band (ok 25zł) czy nawet modele z serii Happy Colour obie 

Warto pamiętać, że im droższy instrument tym lepiej się na nim gra i szybciej się uczy...

PYTANIE: A które harmonijki są najlepsze: z plastykowym, drewnianym czy metalowym korpusem ("grzebieniem")?

BŁ: To zależy od upodobań. Ale od razu zaznaczam że różnice w brzmieniu nie są znaczące. Są zwolennicy tradycyjnych drewnianych korpusów (np. Marine Band, Blues Harp). Instrumenty te mają bardziej "suche" brzmienie a po dłuższym graniu drewno nasiąka i może skaleczyć usta. 

Plastykowe grzebienie dają bardziej ciepłe nieco bardziej matowe brzmienie i nie pęcznieją pod wpływem wilgoci! 

Korpusy metalowe są wyłącznie w najdroższych (150-300zł) modelach harmonijek (Pro Master, Meisterklasse, Blues Favorite czy AeroReed). Mają bardziej jasne i klarowne brzmienie.

Tak napradę różnice brzmieniowe są niewielkie i zależą bardziej od kształtu pokryw a przede wszystkim od samego grającego! 

Osobiście polecam te plastykowe ze względów praktycznych!!!  

PYTANIE: Już mam harmonijkę. Od czego powinno się zacząć naukę?

BŁ: Na początku trzeba nauczyć się prawidłowo trzymać harmonijkę i odpowiednio układać usta, aby grać pojedyńczym dźwiękiem a nie kilkoma na raz. Potem można grać proste melodie typu: Panie Janie, Kurki Trzy itd.

Sugeruję aby nauczyć się nazw dźwięków na harmonijce w tonacji C, to bardzo ułatwi naukę

To na początek!

PYTANIE: A co robić jeśli już to opanuję?

BŁ: Wtedy najlepszym sposobem jest znalezienie dobrego nauczyciela lub skorzystanie z warsztatów harmonijkowych. W ten sposób najszybciej robi się postępy w graniu. Kilka razy szybciej niż samemu z podręcznika czy internetu.

Spis warsztatów znajdziesz TUTAJ

PYTANIE: Czy to prawda, że nową harmonijkę trzeba najpierw rozegrać, aby przedłużyć jej żywotność? 

BŁ: Jest to raczej mit. Wielu znawców tematu np. Pat Missin twierdzą, że nie ma to absolutnie wpływu na "długość życia" harmonijki. Przez cały czas jej użytkowania nie powinno się grać zbyt mocno, bowiem to najbardziej "zużywa" stroiki. Jednak faktem jest, że harmonijka po pewnym czasie uszczelnia się a stroiki dostosowują się do naszego sposobu grania.

PYTANIE: Co to znaczy: grać na harmonijce w drugiej pozycji?

BŁ: Druga pozycja lub inaczej "cross harp" czy "2nd position" oznacza, że na harmonijce C będziemy grać do akompaniamentu w tonacji G. Wtedy dźwiękiem centralnym, podstawowym będzie "G". Jeśli mamy harmonijkę D to podkład będzie w A itd. 

PYTANIE: Jeśli chce grać z zespołem, to jakie tonacje harmonijek powinienem mieć?

BŁ: Najczęściej w bluesie wykorzystuje się harmonijki C, D, A, nieco rzadziej wykorzystywane są G, F, Bb a okazyjnie: E, B, Ab, Db.

PYTANIE: Co to jest metronom?

BŁ: Metronom to urządzenie mechaniczne lub elektroniczne do odmierzania stałego rytmu. Jego cena waha sie między 30-150zł, ale można znaleźć w sieci darmowe programy tego typu. Utrzymywanie się we właściwym rytmie tonajważniejszy element dla muzyka!!! Polecam ćwiczenia z metronomem każdemu, niezależnie od stopnia zaawansowania! 

PYTANIE: Co to jest "podciąg"?

BŁ: "Podciąg" a mówiąc poprawnie bending, to obniżenie dźwięku dzięki odpowiedniemu ułożeniu języka i tzw. miękkiego podniebienia. Wciągając powietrze obniżamy dźwięki z kanałów 1-6, admuchając możemy obniżyć kanały 7-10.

PYTANIE: Czy sam mogę się nauczyć obniżania dźwięków?

BŁ: Tak, niektórym przychodzi to dość łatwo, innym zabiera nieco więcej czasu...

PYTANIE: Jak mogę się najszybciej nauczyć grać na harmonijce?

BŁ: Najlepszym sposobem na szybkie postępy, to znaleźć dobrego nauczyciela lub pojechać na warsztaty harmonijkowe. Tutaj znajduje się ich spis . Jednak wszystko zależy od tego ile poświęca się czasu na naukę! Warto słuchać dużo muzyki i kopiować zagrywki Mistrzów.

Każdy wiek jest dobry aby zacząć

PYTANIE: Czy muszę znać nuty, aby grać na harmonijce?

BŁ: Nie trzeba znać nut, najlepiej "grać ze słuchu". Przy trudniejszych utworach możemy posłużyć się tabulaturami (uproszczony zapis dźwięków, gdzie cyferki oznaczają w który otwór należy dmuchać czy wciągać powietrze).

PYTANIE: Jak dużo muszę ćwiczyć, aby dobrze grać?

BŁ: Bardzo trudno jednoznacznie odpowiedzieć. Myślę, że 30min codziennych ćwiczeń powinno dać najlepsze efekty, ale oczywiście im więcej, tym lepiej )

Jednak należy pamiętać, że cały czas ma to nam sprawiać przyjemność i nie należy ćwiczyć "na siłę" !!!

PYTANIE: W jakim wieku można zaczynać naukę gry?

BŁ: W zasadzie nie ma ograniczeń wiekowych jak przy wielu innych instrumentach (np. trąbka, skrzypce). Spotkałem dzieci rozpoczynające naukę w wieku 4 lat oraz osoby blisko 70-cio letnie. 

PYTANIE: Jakie dźwięki ma moja harmonijka?

BŁ: Rozkład dźwięków wszystkich standardowych harmonijek można znaleźć tutaj. (blasen-dmuchać, ziehen-wciągać powietrze)

PYTANIE: Dlaczego moja harmonijka przestała ładnie grać i jakoś fałszuje?

BŁ: Jeśli instrument był długo lub niewłaściwie używany mógł się rozstroić. Cieniutki paseczek metalu tzw. stroik (reed),  który drga i wydaje dźwięk zużył się i rozstroił się...

PYTANIE: Czy mogę jakoś to naprawić?

BŁ: Jeśli dźwięk mocno się obniżył, to nie da się go nastroić! Można wymienić pojedyńczy stroik (uwaga nie jest to łatwe) lub dokupić nowe płytki stroikowe (reed plates), ale uwaga tylko do niektórych modeli ! Zapytaj w sklepie czy będą pasować do Twojej harmonijki!! W najgorszym wypadku musimy kupić nowy instrument...

PYTANIE: Co to jest tongue blocking?

BŁ: Jest to nieco bardziej zaawansowana technika gry na harmonijce. Polega na obejmowaniu ustami kilku otworów harmonijki i odpowiednim zakrywaniu niektórych z nich językiem (dosł. blokowanie językiem). W ten sposób często grają bluesmani z Chicago czy Californii oraz harmonijkarze ludowi.  

PYTANIE: Łatwiej się nauczyć grać na harmonijce diatonicznej (bluesowej) czy chromatycznej?

BŁ: Aby grać bluesa na harmonijce chromatycznej (z przesówką podwyższającą dźwięk o pół tonu) nie trzeba wiele ćwiczyć. Musimy wtedy grać w tzw. 3 pozycji i nie będziemy używać suwaka. Jeśli chcemy grać na "chromatyku" w innych tonacjach (pozycjach), wtedy niezbędna jest znajomość skal, teorii muzyki. Przydaje się także umiejętność czytania nut i wiedza z zakresu harmonii. Aby zagrać w innej tonacji na harmonijce diatonicznej wystarczy mieć instrument w odpowiedniej tonacji.

Reasumując: bluesa łatwiej grać na diatonicznej, a jazz czy klasykę - na chromatycznej. Więcej o harmonijce chromatycznej znajdziesz tutaj

PYTANIE: Kupiłem nową harmonijkę ale 2 kanał przy wciąganiu powietrza jakoś dziwnie brzmi, chyba jest zepsuty. Czy mam wymienić instrument?

BŁ: Prawdopodobnie to kwestia Twojego sposobu wciągania powietrza. Spróbuj bardzo delikatnie wciągnąć powietrze z 2 kanału. Jeśli uzyskasz ładny, właściwy dźwięk to sprawa załatwiona. Jeśli się nie udaje, to spróbuj równocześnie wciągnąć  powietrze ustami oraz nosem. Potem, podczas takich ćwiczeń coraz mniej korzystaj z nosa i staraj się wydobyć ładny dźwięk tylko za pomocą ust.

Zawsze możesz sobie porównać dźwięk z 2 kanału na wdechu to ten sam co 3 na wydechu!

PYTANIE: Czy można poprawić brzmienie harmonijki?

BŁ: Na brzmienie  instrumentu największy wpływ ma sam muzyk!!! Trzeba się starać, aby dźwięk był jak najładniejszy, głośny i zdecydowany. Jeśli chodzi o poprawienie samego instrumentu, to można go jeszcze uszczelnić, dostroić itd. Taki proces nazywa customizacją (fonet: kastomizacją, od ang. "custom"-wykonywane ręcznie, ze szczególną 

PYTANIE: Chce kupić jakiś piecyk żeby grać głośniej ( np.w zespole muzycznym). Na co trzeba zwrócić uwagę?

BŁ: To zależy od wielu spraw, jaką kwotą się dysponuje, gdzie i z kim chcesz grać, jakie brzmienie chcesz uzyskać itd. Polecam artykuł o sprzęcie do harmonijki tutaj

PYTANIE: Jakich nagrań powinienem słuchać na początek?

BŁ: Trzeba słuchać jak najwięcej nagrań Mistrzów harmonijki: Sonny Boy Williamson II, Little Walter, James Cotton, Junior Wells, Big Walter Horton, Paul Butterfield, William Clarke, Jerry Portnoy a także klasyków bluesa takich jak Muddy Waters, BB King czy Eric Clapton.